تبلیغات
ایل من بختیاری - علی مردان خان بختیاری و انگلیسی ها
 
ایل من بختیاری
https://telegram.me/bimeh_passargad
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : محمد نوری
نویسندگان
چهارشنبه 29 آذر 1391 :: نویسنده : محمد نوری
     در جریان جنگ جهانی اول، به دلیل دخالت دولتهای روسیه و انگلیس در كشور ما و نارضایتی عمومی از آنها، بسیاری از آزادیخواهان، روحانیّون و مردم به آلمانها گرایش پیدا كردند تا با كمك آلمانها كه متّحد دولت اسلامی عثمانی نیز بودند، به سلطۀ روس و انگلیس پایان دهند. «دانشور علوی» كه خود در این ایّام در بین بختیاری‌ها بود، می‌نویسد:«در موقع جنگ، آزادیخواهان ایران كه همواره از مظالم و تعدیّات روس و انگلیس در عذاب بودند، نه از لحاظ همراهی و مساعدت با آلمان، بلكه بواسطۀ این كه شخصاً قادر به گرفتن انتقام از روسیه تزاری نبودند؛ ظاهراً جانب آلمان را گرفتند تا با جلب مساعدت آن دولت از تعدیّات بی رویۀ روسها جلوگیری به عمل آورند. (دانشور علوی ، 1377 :142)».  «اوژن بختیاری» نیز دربارۀ گرایش ابراهیم خان به دولت عثمانی و آلمان می‌نویسد: «ضرغام‌السّلطنه در این جا، بنا بر مثل معروف لالحبّ علی بل لبغض معاویه، از آنجایی كه با انگلیسیها نظر خوبی نداشت، دعوت آلمانها را آن‌ هم بدون قید و شرط پذیرفت. (اوژن بختیاری ، 1345 :257)». علی مردان نیز در چارچوب ضرورت مبارزه ضد انگلیسی همکاری با دولت و ماموران آلمانی را لازم  و سودمند می شمرد.

   با اشغال بخش وسیعی از خاک کشور ما به وسیلۀ روس و انگلیس ، بسیاری از رجال میهن دوست و آزادیخواه تهران و اصفهان،کاردار دولت آلمان و بسیاری از ماموران این کشور به منطقۀ كوهستانی بختیاری پناه آوردند. بیشتر آنان، مهمان ضرغام السّلطنه و بی بی مریم، مادر علی مردان خان بودند.. انگلیسیها از این موضوع بسیار ناراحت بودند؛ به همین دلیل، غلامحسین خان سردار محتشم ایلخانی ، یوسف خان امیر مجاهد ایل بیگی ، محمّدتقی خان امیر جنگ و خسرو خان سردار ظفر، به دستور کاپیتان « نوئل»  سورشجان را محاصره کردند. آنها وظیفه داشتند، ضمن سرکوب مخالفان انگلیس، مهاجرین داخلی و خارجی که در منزل بی بی مریم پناه گرفته بودند را دستگیر و به انگلیسیها تحویل دهند و در عوض، شش هزار لیره انگلیسی پاداش دریافت کنند. بی بی مریم که قریب پانصد نفر تفنگچی جمع آوری کرده بود. تمام راهها و گردنه های منتهی به سورشجان را بست و سنگربندی نمود. امیر مجاهد نامه‌ای به بی بی مریم نوشت و درخواست کرد تا به اتّفاق پنج شش نفر سوار، جهت مذاکره به سورشجان بیاید. بی بی مریم با ردّ این درخواست، مواضعش را مستحکم‌تر نموده ، تفنگچیها  و مجاهدینی که در سورشجان بودند را به حالت آماده باش درآورد و در برجهای قلعۀ به انتظار نشستند. سواران نیز، در منازل روستاییان پنهان شده آمادۀ کارزارشدند. سرشب، امیر مجاهد و سردار فاتح، با ششصد سوار بطور ناگهانی وارد سورشجان شدند. اما نمی‌دانستند که در تله افتاده و محاصره شده اند. نیروهای بی بی مریم، تمام ششصد نفر را گرفتند وخلع سلاح کردند. امیر مجاهد که دریافت شکست فاحشی خورده و تیرش به خطا رفته است، با التماس فراوان و سپردن تعّهد، سواران خود را آزاد كرد و تفنگهایشان را تحویل گرفت و از قلعه خارج شدند.
   حمله به سورشجان، باعث اعتراض شدید کدخدایان ، کلانتران و خوانین جوان بختیاری گردید و اقدام ایلخانی و ایل بیگی را تقبیح و آنان را سرزنش کردند؛ تا جایی که نزدیک بود، یک جنگ داخلی بین بختیاریها رخ دهد. ایلخانی و ایل بیگی که اوضاع را متشنّج دیدند ، اعلام کردند که دیگر به سورشجان حمله نخواهند کرد.
    بعد از آن، بی بی مریم به همراه پسرانش و گروهی از خوانین جوان، مثل: فتحعلی خان سردار معظم ، سالار مسعود و چراغعلی خان سردار صولت، به همراه هزار نفر سوار برای تسخیر اصفهان و آزاد سازی آن از دست روسها به سمت اصفهان حرکت کردند. در عزیز آباد کرون (كروند)- حوالی نجف آباد- با نیروهای روسیه درگیر شدند، ابتدا پیروز شدند، ولی اتمام مهمّات، باعث گردید تا نتوانند در مقابل روسها دوام بیاورند و علیرغم فداكاری و رشادتهای فراوان، با كشته شدن 58 سوار بختیاری، مجبور به عقب نشینی شدند. با این شکست، تعدادی از مهاجرین که به منطقۀ بختیاری پناه آورده بودند، از جمله دیپلمات آلمانی، خاک بختیاری را ترک کردند. بی بی مریم، مصطفی قلی خان پسرش را به اتّفاق پنجاه سوار بختیاری، همراهیشان کرد تا از راه عراق خود را به کرمانشاه برسانند و خود به سورشجان بازگشت.

    روسها که از این پیروزی سرمست شده بودند، روستای «ورنام خواست» كه متعلق به ضرغام السّلطنه بود را مورد حمله قرار دادند. «محمّد رحیم خان» پسر ضرغام السّلطنه، به همراه گروهی از سواران بختیاری، به مقابله با روسها پرداخت و در یک نبرد شجاعانه، به همراه جمع كثیری از اهالی بی پناه كشته شدند. (دانشور علوی ،  :170 تا 180). چون سورشجان نیزخالی از سواران بختیاری وفادار به بی بی مریم بود ، کاپیتان نوئل از فرصت استفاده کرد و به سردار محتشم ، سردار ظفر و امیر جنگ دستور داد، به اتّفاق پانصد نفر سوار، نیمه شب به سورشجان ریختند ، قلعه را تصرّف كردند و بی بی مریم را دستگیر و تبعید ساختند و بیش از بیست هزار تومان از اموال او را غارت کردند. در این هنگام، یمین السّلطنه  به دست سپاهیان روس گرفتار گردید. قزّاقهای روس، خانۀ بی بی مریم در اصفهان را غارت کردند و تمام اموال ، اسباب و اثاث خانه را که بیش از صدهزار تومان قیمت داشتند را به یغما بردند. وحید دستگردی که خود مدّتی مهمان بی بی مریم در سورشجان بود؛ در مجموعۀ « رهاورد وحید» می گوید: « جای تعجّب و خنده است و گریه، که یک نفر انگلیسی ( کاپیتان نوئل) در مرکز بختیاری، بر تمام مردم حکمرانی و تعدّی می کند و مثل پادشاه ایران باشد. وای....»
علی مردان خان كه در  ایّام حضور رجال سرشناس و میهن دوست در سورشجان، قریب 23 سال سنّ داشت ، فرصت گرانبهایی بدست آورد تا با افكار و اندیشه‌های آزادیخواهان و روحانیّون كه از روشنفكران و میهن دوستان مشهور كشور بودند، آشنا شود و دربارۀ اوضاع جهان، جنگ جهانی اوّل و دسته بندی دول متخاصم اطّلاعات ارزنده ای كسب نماید. به همراه مادر و خوانین جوان و سواران شجاع بختیاری به دفعات با نیروهای روسیه وارد جنگ شد و در شبیخونهای متعدّد، ضربات مهلكی به قشون روسیه وارد ساختند. علی مردان خان کمک کرد تا ماموران آلمانی از طریق کوه‌های بختیاری خود را به کرمانشاه و از آنجا به ترکیه برسانند و در این راه هزینه زیادی متحمل شد. برای جبران این هزینه،از دفتر امپراطوری آلمان به وی خبر دادند که کسی را معین کند تا دولت آلمان آن بدهی را پرداخت کند.

آهای انگلیسی،كدام دوستی؟

علی مردان خان پس از جنگ جهانی اول به شدت با حضور انگلیسی‌ها در خاک ایران مخالفت ورزید و بارها نیروهای انگلیسی را مورد حمله قرار داد. یک بار گروهی از قوای انگلیس را که زیر فرماندهی کنسول انگلیس در بوشهر بوده و برای دستگیری او آمده بودند به تله انداخته و اسیر کرد.علی مردان نقل کرد:«کنسول انگلیس اول می‌ترسید که او را بکشم.اما وقتی خیالش راحت شد،گفت:«من کنسول انگلیس در بوشهر هستم.دستور داشتم شما را دستگیر کنم حالا مردانگی شما را دیدم می‌خواهم کمک کنم که شما را دوست انگلیس کنم. علی مردان خان گفت،در پاسخ گفتم:« آقای کنسول،شما انگلیسی‌ها از سرزمین ما بیرون بروید و آن وقت در باره‌ی دوستی دو دولت و دو ملت سخن بگویید.حالا که به کشور ما تجاورز کرده‌‌اید و عملیات شما تماماً علیه استقلال ایران است،کدام دوستی؟»

   علی مردان خان نه تنها از دولت استعماری انگلیس بیزار بود حتی از ایادی و مزدوران جیره خوار او نیز به شدت متنفر بود. چنانچه در نامه اش به رییس مجلس شورای ملی در مورخه23 جمادی الاولی 1340ه.ق.،این موضوع کاملاً مشهود است و به شدت از تعدادی از خوانین وابسته به انگلیس، بیزاری می‌جوید.
   در سال 1300 شمسی، به سفارش دولت انگلیس،خوانین بختیاری با شیخ خزئل قراردادی منعقد کردند مبنی بر این که، در مقابل هر نوع خطر و تهدید از یکدیگر جانبداری و حمایت کنند. متعاقب آن، با شورش شیخ خزئل ، در سال 1301 شمسی ، یک گردان از لشگر جنوب که در اصفهان مستقرّ بود ، مأموریت پیدا کرد ، برای سرکوب شیخ خزئل از طریق راه بختیاری، خود را به خوزستان برساند. خوانین بختیاری که خود را هم پیمان شیخ خزئل می‌دیدند، در تنگ شلیل ، پل و گردنۀ مرواری (مروارید) آنها را غافلگیر کردند و تعدادی را کشتند و تمام آنها را خلع سلاح نمودند. تعداد کشته شدگان 12 نفرآورده شده، امَا در نامه‌های  علی مردان خان و رؤسای چهارلنگ ، 170 نفر ذکر شده است. خوانین علاقمند بودند رهبری این عملیات را به اشخاصی بسپارند تا خود بطور مستقیم در مظانّ اتّهام قرار نگیرند. به همین خاطر، ابتدا به درویش محمّد رییسی- معروف به ملّادرویش ناغانی- پیشنهاد دادند ، وی از این کار سرباز زد. از خوانین محمود صالح و دیگر طوایف چهارلنگ خواستند که به این کار مبادرت کنند ، آنها نیز زیر بار نرفتند . در نهایت، فرماندهی عملیات را به چند نفر از گماشتگانشان سپردند و خود به انتظار نشستند. خوانین برای این که ضرب و شصت خود را به دولت نشان دهند ، طوایف فلارد را تحریک کردند تا به منطقۀ سمیرم حمله کنند و آنجا را به آشوب بکشانند. طوایف زلکی را نیز تحریک کردند که به خوانسار و گلپایگان حمله نمایند. از علی مردان خان و اعضای طایفۀ محمود صالح نیز درخواست کردند تا منطقۀ فریدن را ناامن کنند. علی مردان خان که از هدف و نیّت خوانین آگاه بود و می دانست بنا به دستور انگلیس این آشوب را برپا کرده اند،با روحیات ضد انگلیسی که داشت، حاضر نشد با قوای دولتی وارد جنگ شود.این مسأله باعث تیرگی بیشتر روابط وی و خوانین بختیاری گردید.
علی مردان خان،حتی از کار کردن بختیاری ها برای انگلیسی ها نیز بسیار ناراحت بود و در نامه خود آشکارآ از این موضوع تاسف می خورد.

هیچ کس نمی تواند انکار کند که سیاست ها و برنامه هایی که رضاشاه برای نابودی ایلات و عشایر ایران اجرا کرد به خواست و سفارش دولت انگلیس بود. چنانچه «حسین مکی» در این باره می گوید:«علّت اصلی برکناری و قتل سردار اسعد و سایر سران مؤثر ایل بختیاری،اعمال همان سیاست حکومت« تمرکز قدرت» بوده که طرحش را انگلستان ریخته بود... منتهی این سیاست تمرکز قدرت نسبت به بعضی سران عشایر و متنفذین، زودتر به موقع اجراء گذاشته شد و به دیار نیستی رهسپار گردیدند و نسبت به برخی دیگر دیرتر ، ولی سیاست کلّی از بین بردن تمام روسای محلی و روحانیّون مؤثر و سران ایلات و عشایر بوده است.(مکّی ، حسین ،1374 :525)». به همین دلیل است‌که علی مردان در دادگاه محاکمه‌،با رفتاری مردانه و باوقار خود خطاب به قضات که عده ای سرلشگر و سرتیپ بودند گفت:«این شما نیستید که ما را محاکمه می کنید،بلکه این دولت استعماری انگلیس است که با دست شما ما را محاکمه می‌کند و از من انتقام می‌کشد».

علی مردان خان به اعدام محکوم گردید. اما اجرای حکم مدتی طول کشید.در زندان شایع بود که علت تاخیرآن است که رضاشاه منتظر تصمیم لندن است.در اجرای حکم اعدام، از طرف زندان به علی مردان اطلاع دادند. چون می‌خواست تا آخرین لحظات زندگی،مخالفت و ضدیت خود را با رژیم پهلوی نشان داده باشد،در پاسخ گفت:«درآن ساعت بیدار نخواهم شد و دیرتر حاضر می شوم.این مرد که دل شیر و اعصاب محکم و روحی قوی داشت،صبح روز تیرباران به راستی هم  به آن زودی که می خواستند،حاضر نشد.صبحانه را صرف کرد،پشت قرآن وصیت خود را نوشت،لباس پوشید و گفت:حاضرم. می‌خواستند او را مانند سایر اعدامی ها از در عقب(در مردگان) ببرند،نرفت،گفت در زندان دوست و آشنا  دارم باید خداحافظی کنم. شجاعت و مردانگی او حتی افسران پلیس را هم تحت تاثیر قرار داده بود.علی مردان خان از جلوی همه کریدورها گذشت با همه خداحافظی و به ویژه با بیماران و مریضان خداحافظی گرم کرد.جلو بیمارستان یکی از افراد ایل بختیاری که به او خیانت کرده بود و محل اقامت او را فاش کرده بود، به پایش اقتاد که:«ببخش» علی مردان خان او را بلند کرد مورد لطف و نوازش قرار داد و بخشید.
وقتی او و دیگر اعدامی ها را می بردند،از مشاهدۀ گریۀ چند نفر از همراهانش، خشمناك شد و گفته بود:« این ننه من غریبم ها را كنار بگذارید و با گریه و زاری آبرویمان را نریزید. اگر ما هم موفق می‌شدیم، همین معامله را با آنها می‌كردیم»... در آخرین لحظاتی كه می‌خواستند وی را به چوبه دار ببندند، كلاه پهلوی‌اش را به نشانۀ نفرت از رژیم پهلوی، مچاله كرد و دور انداخت و صدای رسایش كه می‌گفت: زنده باد ایران و آزادی، درحیاط زندان طنین انداز شد.»
او را در پشت قصر، یعنی زندان مرکزی،اعدام کردند.اجازه نداد چشمانش را بندند. به نقل از « بزرگ علوی»:«روز اعدام، جامه‌ای زیبا برتن كرده و سرو رویی آراسته داشت و با گامهای بلند و استوار و قامتی مصمّم به قتلگاه نزدیك شد. وقتی یكی از دژخیمان می خواست، چشمهایش را به هنگام اعدام بندد، به آرامی دستمال را از دستش گرفت و گفت:« پسرم! بگذار تا این صحنۀ جالب و تماشایی را كه، قطعاً مافوقان شما را خوشحال می كند؛ من هم در آخرین لحظات حیاتم، به چشم ببینم. چرا كه تاكنون، من شیری را دست و پابسته، در مقابل مشتی شغال ندیده بودم.» وقتی گلوله‌ها به او می‌خوردند او به عصای خود تکیه می‌کرد که نفیتد.

به راستی، این مرد قهرمان را بایستی ملت ایران بشناسد.



منبع: کتاب «حماسه زاگرس»چاپ دوم





نوع مطلب : ایل بختیاری، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
چهارشنبه 3 بهمن 1397 07:05 ق.ظ
Quality content is the main to invite the viewers to pay a
quick visit the web page, that's what this website is providing.
سه شنبه 2 بهمن 1397 04:05 ق.ظ
Hi my friend! I wish to say that this post is amazing, great written and come with approximately all vital infos.
I'd like to look extra posts like this .
یکشنبه 30 دی 1397 09:51 ب.ظ
I'm excited to discover this web site. I need to to thank you for ones time for this wonderful read!!

I definitely liked every part of it and i also have you saved to fav to look at
new stuff in your web site.
دوشنبه 24 دی 1397 04:27 ب.ظ
What's up, its nice post regarding media print, we all be
aware of media is a wonderful source of information.
سه شنبه 18 دی 1397 01:00 ق.ظ
Hi, i read your blog occasionally and i own a similar one and i was
just curious if you get a lot of spam responses?
If so how do you prevent it, any plugin or anything you can suggest?
I get so much lately it's driving me mad so any support is very much appreciated.
یکشنبه 9 دی 1397 01:48 ق.ظ
Hey there! This post couldn't be written any better!
Reading this post reminds me of my good old room mate! He always kept talking about this.

I will forward this post to him. Pretty sure he will have a good read.
Thank you for sharing!
جمعه 7 دی 1397 07:12 ق.ظ
I know this website presents quality dependent articles and other information, is there any other web site which
offers such data in quality?
دوشنبه 3 دی 1397 12:31 ب.ظ
I am curious to find out what blog platform you're working with?

I'm experiencing some minor security problems
with my latest site and I would like to find something more
safeguarded. Do you have any recommendations?
جمعه 16 آذر 1397 04:04 ق.ظ

You reported that fantastically!
cialis generic availability walgreens price for cialis cialis prezzo in linea basso cialis prezzo di mercato cialis without a doctor's prescription we like it cialis soft gel cialis manufacturer coupon buy cialis sample pack cialis prezzo al pubblico price cialis per pill
پنجشنبه 15 آذر 1397 08:43 ق.ظ

Whoa all kinds of terrific knowledge.
we like it cialis soft gel achat cialis en europe cialis efficacit tadalafil canada discount drugs cialis cost of cialis cvs opinioni cialis generico prescription doctor cialis we choice free trial of cialis buy cialis online legal
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:16 ب.ظ

Cheers! I value it.
callus tadalafil tablets rx cialis para comprar dose size of cialis venta de cialis canada cialis for sale south africa venta de cialis canada we recommend cheapest cialis cialis para que sirve the best site cialis tablets
سه شنبه 13 آذر 1397 02:50 ب.ظ

Valuable information. Many thanks.
cilas cialis cipla best buy tadalafil 20mg the best site cialis tablets cialis 5 mg scheda tecnica we recommend cialis info cialis wir preise buy original cialis buying cialis on internet tarif cialis france
یکشنبه 11 آذر 1397 02:30 ب.ظ

Very good information. Thank you.
cialis y deporte generic cialis 20mg tablets cialis 5 mg scheda tecnica usa cialis online cheap cialis cialis coupons printable cialis for sale buy cialis online legal rx cialis para comprar cialis 10 doctissimo
یکشنبه 11 آذر 1397 02:52 ق.ظ

You actually reported this very well.
click here take cialis overnight cialis tadalafil cialis pills price each cialis sans ordonnance cialis 20 mg best price generic cialis pill online sublingual cialis online we choice cialis uk cialis kaufen wo cialis free trial
شنبه 10 آذر 1397 02:49 ب.ظ

Amazing plenty of great info!
cialis en 24 hora cialis from canada cialis generico online click here cialis daily uk only now cialis 20 mg we like it cialis price cialis pills price each cialis coupon cialis tadalafil online buy cialis
جمعه 9 آذر 1397 03:07 ب.ظ

Thank you. I enjoy this.
cialis kamagra levitra cialis online trusted tabled cialis softabs tadalafil cialis tadalafil online buy cialis online nz cialis tadalafil tadalafil cialis 5 mg para diabeticos cialis patent expiration
جمعه 9 آذر 1397 03:20 ق.ظ

Thanks, I value it!
acheter cialis kamagra buy cialis cialis australia org dose size of cialis cialis 30 day trial coupon cialis coupons printable american pharmacy cialis cialis kaufen wo price cialis wal mart pharmacy online prescriptions cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 03:29 ب.ظ

You mentioned it perfectly!
cialis efficacit tadalafilo effetti del cialis where cheapest cialis cialis 30 day trial coupon only now cialis 20 mg recommended site cialis kanada cialis kaufen wo cialis 5 mg effetti collateral best generic drugs cialis
پنجشنبه 19 مهر 1397 08:42 ب.ظ

You have made your position extremely well!.
buy generic levitra buy generic levitra levitra 20 mg generic levitra buy generic levitra buy levitra 20 mg vardenafil buy generic levitra cheap 20mg levitra levitra 20mg
سه شنبه 10 مهر 1397 11:50 ق.ظ

Incredible a lot of superb data.
best generic drugs cialis 5 mg cialis pharmacie en ligne acheter cialis meilleur pri buy cialis online cheapest tadalafil 10 mg click now cialis from canada cialis generico online prix de cialis cialis cost dose size of cialis
یکشنبه 8 مهر 1397 07:16 ق.ظ

Regards! I enjoy it.
cialis tablets australia we like it cialis price buy original cialis online cialis buy cialis online cheapest price cialis best cialis coupon ou trouver cialis sur le net cialis sale online cialis pills in singapore
شنبه 7 مهر 1397 06:47 ق.ظ

Superb postings, Thanks a lot!
cialis pills price each cialis name brand cheap we use it cialis online store price cialis best buy brand cialis cheap wow cialis 20 cialis et insomni cialis coupons printable cialis lowest price cialis coupon
شنبه 31 شهریور 1397 08:59 ب.ظ

Thanks. A good amount of stuff.

pharmacy canada canadian pharmaceuticals online canadian pharmacy viagra brand canada online pharmacies surrey pharmacy canada 24 north west pharmacy canada canadian pharmacy cialis the best canadian online pharmacies good canadian online pharmacies candida viagra
چهارشنبه 28 شهریور 1397 09:09 ب.ظ

Many thanks, Plenty of knowledge.

cialis dosage recommendations canada discount drugs cialis we choice free trial of cialis price cialis per pill no prescription cialis cheap buy cialis online nz cialis authentique suisse cialis side effects online prescriptions cialis we use it 50 mg cialis dose
سه شنبه 13 شهریور 1397 11:23 ب.ظ

Thanks, Terrific information!
canadian pharmacy no prescription canadian pharmaceuticals nafta buy viagra online usa canada online pharmacies surrey canadian pharmaceuticals stocks canada pharmacies online prescriptions buy viagra online usa north west pharmacy canada northwest pharmacies canadian online pharmacies legitimate
دوشنبه 12 شهریور 1397 09:48 ب.ظ

Kudos! I value it!
cialis online deutschland cialis sicuro in linea enter site very cheap cialis cialis lilly tadalafi acheter du cialis a geneve click here take cialis order cialis from india cialis italia gratis cialis australia org cialis prezzo di mercato
دوشنبه 22 مرداد 1397 05:34 ب.ظ

Thank you! Numerous forum posts.

we use it 50 mg cialis dose cialis y deporte cialis 20mg preis cf cialis para que sirve generic cialis pro estudios de cialis genricos cialis generique 5 mg cialis dosage recommendations cialis super acti buying cialis overnight
دوشنبه 7 خرداد 1397 05:00 ق.ظ

Thanks a lot! Good information.
canada discount drugs cialis order cialis from india cialis for sale south africa viagra vs cialis vs levitra cipla cialis online cialis 20 mg cost generic cialis pill online generic cialis review uk order generic cialis online rx cialis para comprar
جمعه 7 اردیبهشت 1397 08:20 ب.ظ

Amazing many of helpful information!
cialis for bph cialis kamagra levitra walgreens price for cialis buying cialis on internet low cost cialis 20mg prix cialis once a da cialis uk next day cialis canada on line cialis free trial safe dosage for cialis
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 09:21 ق.ظ

Wonderful material, Kudos.
viagra price buy viagra no prescription uk buy viagra online rx. cheap online viagra uk how to get viagra with prescription generic viagra cheap where can i buy cheap viagra cheap viagra pharmacy buy viagra usa online price for viagra
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
a href="http://www.ehda.ir">


دریافت كد ساعت